01/10/2026 | Yazar: Kaos GL
Tutuklu Kaos GL Yönetim Kurulu Üyesi Janset Kalan, Sincan Cezaevi’nden bianet’ten Nalin Öztekin’in sorularını yanıtladı.
“Ailem Güvende” operasyonları kapsamında tutuklanan Kaos GL Yönetim Kurulu Üyesi ve trans hakları savunucusu Janset Kalan, Sincan Kapalı Ceza İnfaz Kurumu’ndan bianet’ten Nalin Öztekin’in sorularını yanıtladı. Kalan, cezaevindeki LGBTİ+ mahpusların koşullarından tecride, dayanışmadan insan hakları örgütlerine yönelik beklentilerine kadar yaşadıklarını anlattı.
Cezaevindeki iletişim olanaklarının sınırlılığına dikkat çeken Kalan, kendisiyle birlikte tutulan LGBTİ+ mahpusların bir bölümünün avukat, aile veya sosyal destek ağına erişemediğini belirtti. “Birçoğunun bir avukat tutabilecek imkânı yok, yine birçoğunun görüşçüsü, ailesine haber verebilecek bağları da yok; hatta kantinden temel ihtiyaçları için harcayabilecekleri paraları da yok” diyen Kalan, cezaevinde dinlediği yaşam hikâyelerinin ardından yapısal sorunların bireylere yüklenmesine de tepki gösterdi:
“Kendi hikâyeni, başkasının hikâyesi olsun diye yargılama fırsatına dönüştürmemelisin. Yapısal bir sorunun yükünü bireylere atarak suçu azaltamazsın.”
“İyiyim diyerek yalan söylemek istemiyorum”
Daha önce cezaevinden gönderdiği mektuptaki “İyiyim diyerek yalan söylemek istemiyorum” sözlerini hatırlatan Kalan, bugün de “iyiyim” demeyeceğini söyledi. Kalan, “ ‘İyiyim’, sıradan bir cevap değil benim için. İyi olma hâlini burada aramasın kimse. Özgürlüğünden yoksun hiç kimse de ‘iyiyim’ dediğinde samimi bir iyi olma hâlinden bahsetmiyordur” dedi.
Cezaevi sistemine ilişkin değerlendirmelerde de bulunan Kalan, “Türkiye’deki adalet sistemi masumiyet karinesinden bihaber, ceza infaz kurumları ise cezalandırma ilkesinde erkek egemen bir mimari ile kurulmuş, mahpusların insanlığının azaldığı, canavarlaştırılmış bir yapı” ifadelerini kullandı. Kalan, “Erki elinde tutanların insafında hükümlü ya da tutuklu olarak koşullarımıza göre hayatta kalma becerimiz ölçüsünde ‘iyiyiz’” diye konuştu.
“Trans mahpusların görünmezliğini varın siz düşünün”
Trans mahpusların cezaevindeki durumuna da değinen Kalan, diğer mahpuslarla karşılaştırma yapabilecek yeterli bilgiye sahip olmadığını belirterek cezaevi sisteminin LGBTİ+’ların ihtiyaçlarını gözetmediğini söyledi. Kalan, “Tüm mimari, fiziksel, sosyal, maddi koşullar erkek egemenliğini gören bir yerden kurulmuşken, trans mahpusların öznelliklerini ve görünmezliklerini, ihtiyaçlarını, yoksulluk ve yoksunluklarını varın siz düşünün” dedi.
Kalan, diğer trans kadınlarla aynı koğuşta tutulmasının kendisi açısından önemini ise şöyle anlattı: “Her şeye rağmen, iyi ki travestiyim ve diğer travestilerle bir arada tutuluyorum. Bacılarımın güllümü burada da ayakta dimdik duruşumun en kıymetli dayanağı.”
Tek kişilik hücrelerde tutulan diğer LGBTİ+ mahpuslara da dikkat çeken Kalan, “Diğer lubunyaların da tez vakitte tekli hücrelerinden çıkıp benim gibi koğuşa yerleştirilmelerini umuyorum” dedi.
“Ezber cümleleri tekrar edip duracaklardır”
LGBTİ+ hareketi ve insan hakları örgütlerine de çağrı yapan Kalan, mahpus translara yönelik savunuculuğun bilgiye dayanması gerektiğini vurguladı. “Bilgisi olmayan bir durumun aksiyonu ve savunuculuğunun ne kadar yetersiz kaldığını kendilerini eleştirerek görebilirler” diyen Kalan, insan hakları hareketinin kendi çalışmalarını eleştirel biçimde değerlendirmesi gerektiğini söyledi. Kalan, “Bu kibirden uzaklaşarak, kendini eleştirmeyen her toplumsal hareket gibi ‘orda bir köy var uzakta’ şarkısı modunda ezber cümleleri tekrar edip duracaklardır” dedi.
Etiketler: insan hakları, kadın, medya, yaşam, nefret suçları, heteroseksizm, trans, lgbti, eşcinsellik, lezbiyen, gey, biseksüel, interseks
