18/11/2026 | Yazar: Kaos GL
SPoD’un dört kurucusunun cezalandırılması ve derneğin kapatılması talebiyle açılan davanın ilk duruşmasında mahkeme, iki tutsak hak savunucusunun tahliyesine ve diğer iki sanık hakkındaki adli kontrol tedbirlerinin kaldırılmasına karar verdi.
12 Eylül’de başlayan “Ailem Güvende” operasyonları kapsamında Sosyal Politika, Cinsiyet Kimliği ve Cinsel Yönelim Çalışmaları Derneği’nin (SPoD) dört hak savunucusunun yargılandığı davanın ilk duruşması, bugün (18 Kasım) İstanbul Çağlayan Adliyesi 27. Asliye Ceza Mahkemesi’nde görüldü. İkisi tutsak olan dört hak savunucusunun hapis cezasıyla cezalandırılması ve derneğin kapatılması talebiyle açılan davayı 100’ün üzerinde kişi takip etti.
Duruşma salonuna yalnızca sınırlı sayıda basın mensubu, avukat, sanık yakını, akademisyen, diplomatik temsilci ve SPoD temsilcisi alındı. Salona alınmayan izleyiciler koridorda bekletildi.
Duruşmayı takip edenler arasında Avrupa Birliği Türkiye Delegasyonu ile İsveç, Hollanda, Belçika ve Birleşik Krallık temsilcilikleri; Kaos GL, ÜniKuir, Pembe Hayat, Lambdaistanbul, 17 Mayıs, HEVİ LGBTİ+, Genç LGBTİ+, GALADER, LİSTAG, Muamma, BiL+, Trans Pride, İstanbul Pride, Ankara Pride, Hafıza Merkezi, CŞMD, Havle, İHD İstanbul Şubesi, Üniversiteli Kuir Feministler, Kadının İnsan Hakları Derneği ve TTM yer aldı. Duruşmayı ayrıca TİP Merkez Yürütme Kurulu ve LGBTİ+ Bürosu, Türkiye Sosyalistler Partisi ve LGBTİ+ Komisyonu, İzmir Çağdaş Avukatlar Grubu, Eğitim Sen 6 No’lu Şube, ESP, DEM Parti Kadıköy İlçe Örgütü, EHP, İDP ve Friedrich Ebert Stiftung temsilcileri takip etti.
Tutsak sanıklar: 15 yıl önce derneğin kuruluşunda yer aldığımız için tutukluyuz
Duruşma, tutsak sanıkların savunmalarıyla başladı. Sanıklar, SPoD’un kurucuları arasında yer aldıklarını ancak halihazırda derneğin yönetiminde görev almadıklarını belirterek yaklaşık 15 yıl önce derneğin kuruluşunda yer aldıkları gerekçesiyle bugün tutuklu yargılandıklarını ifade etti. Tutsak sanıklardan biri ise iddianamede kendisine yöneltilen somut bir suçlama bulunmadığını, sosyal politikalar alanında faaliyet yürüten bir dernekte yer almakta herhangi bir sakınca görmediğini söyledi.
Tutsak sanıkların avukatları ise Dernekler Kanunu’na muhalefet suçlamasını destekleyen herhangi bir somut delil bulunmadığını, dosyada yalnızca polis fezlekesinin yer aldığını belirtti. Tutuklama kararının ölçüsüz olduğunu vurgulayan avukatlar, kolluk tarafından hazırlanan değerlendirme tutanağının delil niteliği taşımadığını ifade etti.
İddianamede yer alan para transferleri ve “Benim Çocuğum” belgeselinin gösteriminin nasıl suç teşkil ettiğinin açıklanmadığını vurgulayan avukatlar, sanıklardan birinin 2015’ten bu yana SPoD’da herhangi bir yetkisinin bulunmadığını ve isnat edilen suç bakımından sekiz yıllık zamanaşımı süresini hatırlattı. Avukatlar, sanıkların beraatini ve tahliyesini talep etti.
“Hak savunuculuğu için kurulan bir dernek hakkında kapatma talep edilerek ailelerimiz güvende olmaz”
SPoD’un tutuksuz yargılanan kurucularından Cihan Hüroğlu ise derneğin yönetim kurulunda görev aldığını, çalışmaların dernek tüzüğünde belirtilen amaç ve görevlerin dışına çıkmadığını söyledi. Hüroğlu, savunmasında şu ifadeleri kullandı:
“Derneğin çalışmaları herhangi bir şekilde suç teşkil etmiyor. Dernek, tüzüğüne uygun bir şekilde çalışmalarını sürdürüyor. Her ne kadar pandemiden bu yana dernekle ilişkim olmasa da; iddianamede suçlama konusu edilen konuların herhangi bir şekilde suç teşkil ettiğini düşünmüyorum. Beraatimi talep ediyorum.”
Hüroğlu’nun avukatı Bilge Bilgin ise iddianamede somut bir suçlamaya yer verilmediğini belirterek derneğin sandalyelerinin ve yayımladığı broşürlerin dahi suçlama konusu yapıldığını söyledi. “Benim Çocuğum” belgeselinin sinemalarda gösterilen, bandrollü bir eser olduğunu hatırlatan Bilgin, iddianamede Anayasa’nın ailenin korunmasına ilişkin 41. maddesine yapılan atfın karşılığının bulunmadığını ifade etti.
Derneğin kapatılması talebine de tepki gösteren Bilgin, şöyle konuştu:
“SPoD hakkında kapatma talep ediliyor. Sosyal politikalar ve hak savunuculuğu için kurulan bir dernek hakkında kapatma talep edilerek ailelerimiz de çocuklarımız da güvende olmaz. Sosyal devletten uzaklaşmak suretiyle meydana gelen ihlaller, ailelerin yoksulluğa mahkum edilmesi, çocukların okula aç gönderilmesi; insan hakları alanında çalışma yapan bir derneğin kapatılmasıyla çözülemez!”
Avukat Yelda Koçak Urfa ise müvekkili hakkında uygulanan yurt dışına çıkış yasağının kaldırılmasını talep etti. Adli kontrol tedbirinin devamını gerektiren koşulların bulunmadığını belirten Urfa, “Derneğin sandalyelerine kadar rapor tutulduysa ne tutukluluk haline ne de adli kontrol tedbirine gerek vardır” dedi.
“Cinsel yönelim ve cinsiyet kimliği propaganda, teşvik, özendirme ile değiştirilemez!”
SPoD’un tutuksuz yargılanan kurucularından psikolog Özlem Çolak ise savunmasında, 2011 yılından bu yana dernekle idari bir ilişkisinin bulunmadığını belirterek iddianamede yer alan suçlamalara tepki gösterdi. Çolak, şöyle konuştu:
“İddianameyi gördükten sonra hem dernek kurucusu olarak üzerime atılan suçlamalarla ilgili hem de derneğin kapatılması yönündeki taleple ilgili travma alanında çalışan bir psikolog olarak, 2011 yılından beri dernekle idari bir ilişkim olmasa da, derneğin tüm çalışmalarına baktım. Ve gördüm ki: Derneğin tüm çalışmaları, kuruluş amacıyla uyumlu. İddianame ile gerçeklik arasında uçurum var. Ben neyle suçlandığımı anlamış değilim. Çocuklara ve gençlere yönelik propaganda ve teşvikten bahsediliyor. Bir psikolog olarak net şekilde söylemek istiyorum: Bütün ruh sağlığı otoritelerinin kabul ettiği üzere, cinsel yönelim ve cinsiyet kimliği propaganda, teşvik, özendirme ile değiştirilemez! Hatta senelerce LGBTİ+'ları heteroseksüel yapmaya çalışan uygulamalar oldu ve mümkün olmadığını net şekilde gördük. Çok uzun yıllar göç, afet gibi zorlu koşullarda çalıştım. Uzmanlık alanım da travma. Çocuklara ve gençlere zarar veren, onlarda travma yaratan haklarından mahrum bırakılmalarıdır.”
Çolak’ın avukatı Burcu Uçuran ise SPoD’un kuruluşundan bu yana çok sayıda denetimden geçtiğini belirterek “genel ahlak” gerekçesiyle açılan davaya tepki gösterdi. İddianamede yer alan suçlamaların keyfi olduğunu vurgulayan Uçuran, şöyle konuştu:
“Dernek kurulduktan sonra çok sayıda denetimden geçmiştir. Her yıl denetlenen bir dernekle ilgili ‘genel ahlak’ gibi sübjektif bir kavramla dava açılıyor. Keyfi iddialarla karşı karşıyayız. Kimse teşvik, propaganda gibi ceza kanununda olmayan kavramlarla yargılanamaz. Benim Çocuğum belgeseli suçlama konusu yapılmış. Bu belgeseli mahkemenizin de izlemesini isterim. LGBTİ+ evlatlarını seven ailelerle ilgili çok eğitici ve öğretici bir belgeseldir. Tavsiye ederiz.”
“Türkiye’de LGBTİ+ olmaya ilişkin herhangi bir ceza bulunmuyor”
SPoD’un avukatı Furkan Yurt ise davaya katılma talebinde bulundu. Dernekteki sandalye sayısına kadar inceleme yapıldığını ancak suç teşkil eden herhangi bir faaliyetin tespit edilmediğini belirten Yurt, şöyle konuştu:
“Soruşturma savcısı hem derneğin tüzüğüne aykırı faaliyetlerde bulunduğunu hem de derneğin tüzüğünün Anayasaya aykırı olduğunu söylüyor. İçişleri Bakanlığı denetçileri tarafından yapılan denetimlerde herhangi bir Anayasaya aykırılık tespit edilmedi. Denetimler neticesinde herhangi bir hukuka aykırılık bulunmadığı ortaya konmuştur.”
Derneğin feshi konusunda asliye ceza mahkemesinin değil, asliye hukuk mahkemesinin yetkili olduğunu hatırlatan Yurt, LGBTİ+ olmanın suç olmadığını vurgulayarak şu ifadeleri kullandı:
“Türkiye Cumhuriyeti'nde LGBTİ+ olmaya ilişkin herhangi bir ceza bulunmamaktadır. TCK'da suç olarak yer almayan bir mesele, ‘genel ahlak’ kılıfına sokularak 2 kişi 64 gündür özgürlüğünden mahrum edilmektedir.”
Savunmaların ardından mahkeme, SPoD’un davaya katılma talebini kabul etti. Savcı, mütalaasında tutsak sanıkların tutukluluk hallerinin, tutuksuz sanıklar hakkındaki adli kontrol tedbirlerinin ise devamını talep etti. Mahkeme, savcının talebinin aksine tutsak sanıkların tahliyesine ve tutuksuz sanıklar hakkındaki adli kontrol tedbirlerinin kaldırılmasına karar verdi. Derneğin feshi talebi hakkında bir karar açıklanmadı. Sonraki duruşma 12 Şubat 2027’de.
Etiketler: insan hakları, kadın, medya, yaşam, nefret suçları, heteroseksizm, trans, ikili cinsiyet sistemi, lgbti, eşcinsellik, lezbiyen, gey, biseksüel, interseks
.jpg)