09/10/2026 | Yazar: Kaos GL
Avrupa Psikiyatri Birliği (EPA), Türkiye’de LGBTİ+’lara ve ruh sağlığı alanında çalışan meslek örgütlerine yönelik baskılardan ciddi endişe duyduğunu açıkladı.
Avrupa Psikiyatri Birliği (EPA), Türkiye’de “Ailem Güvende” operasyonları kapsamında LGBTİ+’lara, LGBTİ+ örgütlerine ve psikiyatri, ruh sağlığı ile cinsel sağlık alanlarında çalışan meslek örgütlerine yönelik uygulamalara ilişkin açıklama yayımladı.
EPA Başkanı Prof. Andrea Fiorillo imzasıyla yayımlanan açıklamada, Türkiye’de yaşanan gelişmelerden ciddi endişe duyulduğu belirtilerek şu ifadelere yer verildi:
“Avrupa Psikiyatri Birliği (EPA), Türkiye’de LGBTİ+ bireyleri ve örgütleri ile psikiyatri, ruh sağlığı ve cinsel sağlık alanlarında çalışan meslek örgütlerini etkileyen son gelişmelerden ciddi endişe duymaktadır.”
Açıklamada, “Ailem Güvende” operasyonları kapsamında LGBTİ+ hakları, ruh sağlığı ve cinsel sağlık alanlarında faaliyet yürüten kuruluşların internet sitelerine ve sosyal medya hesaplarına erişim engelleri getirildiği, kişilerin gözaltına alındığı ve örgütleri etkileyen çeşitli uygulamaların hayata geçirildiği belirtildi.
Türkiye Psikiyatri Derneği’nin resmi X hesabına da yakın zamanda “müstehcenlik” gerekçesiyle erişim engeli getirildiğinin bildirildiği hatırlatıldı.
“Bilimsel bilgilerin müstehcenlik veya suçla ilişkilendirilmesinden endişe duyuyoruz”
EPA, cinsel yönelim ve cinsiyet çeşitliliğinin yanı sıra bu alanlardaki bilimsel ve mesleki bilgilerin “müstehcenlik” veya suç kavramlarıyla ilişkilendirilmesine tepki gösterdi:
“EPA, cinsel yönelim ve cinsiyet çeşitliliğinin ve bunlarla ilgili bilimsel ve mesleki bilgilerin müstehcenlik veya suç kavramlarıyla ilişkilendirilmesinden özellikle endişe duymaktadır.”
Cinsel yönelim ve cinsiyet çeşitliliğinin insan çeşitliliğinin bir parçası olduğunu vurgulayan EPA, açıklamasında şöyle dedi:
“Cinsel yönelim ve cinsiyet çeşitliliği insan çeşitliliğinin bir parçasıdır ve kendi başlarına ruhsal bozukluk olarak değerlendirilmemelidir. Bu yaklaşım, bilimsel kanıtlara ve yerleşik psikiyatrik ve tıbbi standartlara dayanmaktadır.”
EPA, farklı cinsel yönelimlerin ve cinsiyet kimliklerinin ruhsal bozukluk olmadığını daha önce de teyit ettiğini hatırlatarak bu kimliklerin damgalanmasının zararlı etkilerine karşı uyarıda bulundu.
“Ruh sağlığı uzmanları sansür ve yıldırma olmadan çalışabilmeli”
Psikiyatristlerin ve diğer ruh sağlığı çalışanlarının bilimsel kanıtlara dayalı bilgi sunma, uygun sağlık hizmetlerine erişimi destekleme ve toplumun ruh sağlığı konusundaki farkındalığını artırma sorumluluğu bulunduğunu belirten EPA, meslek örgütlerinin bu görevlerini özgürce yerine getirebilmesi gerektiğini vurguladı:
“Psikiyatristler ve diğer ruh sağlığı uzmanları, bilimsel kanıtlara dayalı bilgi sunma, uygun sağlık hizmetlerine erişimi destekleme ve toplumun ruh sağlığına ilişkin anlayışına katkıda bulunma sorumluluğu taşımaktadır.”
Açıklamada, mesleki ve bilimsel faaliyetler nedeniyle sağlık çalışanlarına yönelik müdahalelerin kabul edilemeyeceği belirtilerek şöyle denildi:
“Bu uzmanlar ve onları temsil eden meslek örgütleri, meşru mesleki ve bilimsel faaliyetlerini yürütmeleri nedeniyle yıldırma, sansür veya haksız müdahalelere maruz kalmadan sorumluluklarını yerine getirebilmelidir.”
“Damgalama ve ayrımcılık sağlık hizmetlerine erişimin önünde engel oluşturabilir”
EPA, LGBTİ+’lara yönelik damgalama ve ayrımcılığın ruh sağlığı üzerindeki etkilerine de dikkat çekti:
“Damgalama ve ayrımcılık, ruh sağlığı üzerinde ciddi sonuçlar doğurabilir ve sağlık hizmetlerine erişimin önünde ek engeller oluşturabilir.”
Sağlık çalışanlarının ve meslek örgütlerinin bilimsel bilgileri özgürce paylaşabilmesinin halk sağlığı açısından önem taşıdığı vurgulanan açıklamada şu ifadelere yer verildi:
“Bu nedenle sağlık çalışanlarının ve onları temsil eden örgütlerin bilimsel kanıtlara dayalı bilgileri özgürce ve sorumlu biçimde paylaşabilmesi, hem mesleki dürüstlük hem de halk sağlığı açısından önemli bir meseledir.”
EPA, benzer kaygıların Türkiye Psikiyatri Derneği ve Türk Tabipleri Birliği tarafından da dile getirildiğini hatırlattı.
“Türkiye’deki ruh sağlığı çalışanlarıyla dayanışma içindeyiz”
Avrupa Psikiyatri Birliği, Türkiye Psikiyatri Derneği, ruh sağlığı çalışanları ve yaşanan gelişmelerden etkilenen herkesle dayanışma içinde olduğunu duyurdu:
“Avrupa Psikiyatri Birliği, Türkiye Psikiyatri Derneği, ruh sağlığı çalışanları ve bu gelişmelerden etkilenen herkesle dayanışma içindedir.”
Bilimsel ve mesleki bağımsızlığın korunması, temel haklara ve ayrımcılık yasağına saygı gösterilmesi çağrısında bulunan EPA, açıklamasını şu sözlerle sürdürdü:
“Bilimsel ve mesleki bağımsızlığın korunması, temel haklara ve ayrımcılık yasağına saygı gösterilmesi ve psikiyatristlerle diğer sağlık çalışanlarının bilimsel kanıtlar, meslek etiği ve insan hakları ilkeleri doğrultusunda çalışmalarını sürdürebilmelerinin güvence altına alınması çağrısında bulunuyoruz.”
EPA Başkanı Prof. Andrea Fiorillo imzalı açıklama şu ifadelerle sona erdi:
“EPA, Avrupa genelinde ruh sağlığını geliştirmeye, damgalama ve ayrımcılıkla mücadele etmeye ve psikiyatrinin etik ve bağımsız biçimde uygulanabilmesi için gerekli koşulları savunmaya kararlılıkla devam etmektedir.”
Etiketler: insan hakları, kadın, medya, yaşam, nefret suçları, heteroseksizm, trans, lgbti, eşcinsellik, lezbiyen, gey, biseksüel, interseks
