19/10/2026 | Yazar: Kaos GL
İlk tutukluluk incelemelerinde birçok LGBTİ+’nın tutukluluğunun devamına karar verilirken Mersin’de dört aktivist tahliye edildi. Bir ayı aşkın süredir tutsaklık ve cezaevlerindeki hak ihlalleri sürüyor; iddianameler hala hazır değil.
Fotoğraf: Dilara Açıkgöz / csgorselarsiv.org
LGBTİ+’ları, hak savunucularını ve sivil toplum örgütlerini hedef alan “Ailem Güvende” operasyonlarının üzerinden bir aydan fazla zaman geçti. 12 Eylül gecesi başlayan operasyonlarda dernek ofisleri ve evler basıldı, hak savunucuları gözaltına alındı, dijital materyallere el konuldu. LGBTİ+ örgütlerinin internet siteleri ve sosyal medya hesaplarına erişim engelleri getirildi.
15 şehirde düzenlenen baskınlarda 162 kişi hakkında adli işlem başlatıldı, 117 kişi gözaltına alındı. İlk gözaltıların ardından 83 kişi tutuklandı. Operasyonlar kapsamında 419 sosyal medya hesabına erişim engeli getirildi.
Operasyonların ilk günlerinde başlayan gözaltı ve tutuklamaları, cezaevlerinden gelen hak ihlali başvuruları, tutukluluk incelemeleri ve tahliye taleplerinin reddedilmesi izledi. Bir ayı aşkın sürenin ardından Mersin'de bazı tahliyeler gerçekleşirken Ankara, İstanbul ve Aydın'da LGBTİ+ tutsakların tutukluluğunun devamına karar verildi. Tutsaklar hakkında iddianameler hala hazır değil.
12 Eylül’de ne oldu?
12 Eylül’de başlayan operasyonlarda aralarında Kaos GL, HEVİ LGBTİ+, SPoD, Lambdaistanbul, LİSTAG, Pozitif-iz ve Pozitif Yaşam Derneği’nin de bulunduğu LGBTİ+ ve HIV alanında çalışan örgütler hedef alındı.
Ankara’da Kaos GL’nin ofisi ile yönetim ve denetim kurulu üyelerinin evlerine baskın düzenlendi. Hakimlik sorgularının ardından Kaos GL’nin yönetim ve denetim kurullarının yedi asil üyesi ile gazeteci Tuğba Tekerek tutuklandı. Yedi yedek üye ise adli kontrol tedbiri ve yurt dışına çıkış yasağıyla serbest bırakıldı.
Tutsaklar arasında Kaos GL yöneticileri Umut Derin, Janset Kalan, Metin, Burçin ve Selin Berghan ile aynı zamanda Gökkuşağı Aileleri Derneği (GALADER) üyesi ve LGBTİ+ annesi olan Nedime Erdoğan da bulunuyor. Ankara’daki soruşturma kapsamında gözaltına alınan beş trans kadın da tutuklandı.
İstanbul’da LGBTİ+ ve HIV alanında çalışan örgütlere yönelik baskınların ardından 16 Eylül’de 20 kişi tutuklandı. Tutuklananlar arasında HEVİ LGBTİ+, SPoD, Lambdaistanbul ve Pozitif-iz’den dokuz kişi yer aldı. Soruşturmalarda derneklerin hak savunuculuğu faaliyetleri, “genel ahlak” ve “Türk aile yapısı” gerekçeleriyle suçlamalara konu edildi. Operasyonlarda “müstehcenlik”, “fuhuş” ve "Dernekler Kanunu’na muhalefet" suçlamaları öne sürüldü.
İlk tutukluluk incelemeleri yapıldı: Tahliye talepleri reddedildi
Operasyonların üzerinden bir ay geçmesinin ardından ilk aylık tutukluluk incelemeleri yapıldı. 13 Ekim’de Aydın’ın Kuşadası ilçesinde tutuklanan beş kişinin tutukluluğunun devamına karar verildi. Operasyonların ilk günlerinde Kuşadası’nda altı kişi gözaltına alınmış, beşi “müstehcenlik” ve “fuhuş” suçlamalarıyla tutuklanmıştı.
14 Ekim’de Ankara’da yapılan tutukluluk incelemesinde de tahliye talepleri reddedildi. Aralarında Kaos GL’nin yönetim ve denetim kurulu üyeleri ile gazeteci Tuğba Tekerek’in bulunduğu tutsakların cezaevinde kalmasına karar verildi.
15 Ekim’de ise İstanbul’da tutuklanan dokuz LGBTİ+ hakkında tutukluluğun devamı kararı verildi. Böylece ilk aylık incelemeler, Ankara, İstanbul ve Kuşadası’nda beklenen tahliyeleri getirmedi.
Mersin’de beş LGBTİ+ aktivisti tahliye edildi
İlk tutukluluk incelemelerinde tahliye kararlarının verildiği tek şehir Mersin oldu. 13 Ekim’de Mersin’de tutuklanan dört kişi hakkında tahliye kararı verildi. Tahliye edilenler arasında LGBTİ+ hak savunucuları Tuna Şahin ve Ece Yiğit de yer aldı.
Daha önce yapılan tutukluluğa itiraz sonucunda bir LGBTİ+ aktivistinin serbest bırakılmasıyla birlikte, aynı soruşturma kapsamında tutuklanan beş LGBTİ+ aktivistinin tamamı tahliye edilmiş oldu. Ancak Mersin’de yürütülen diğer soruşturma kapsamında 21 kişinin tutukluluğu devam ediyor.
Cezaevlerinden hak ihlali başvuruları geldi
Operasyonların ardından LGBTİ+ tutsakların cezaevlerinde karşı karşıya kaldığı koşullar da kamuoyunun gündemine taşındı.
Mersin E Tipi Kapalı Ceza İnfaz Kurumu’ndaki LGBTİ+ tutsaklarla görüşen avukatlar, hazırladıkları bilgi notunda sağlık hizmetlerine, düzenli kullanılan ilaçlara ve temel ihtiyaçlara erişimde güçlük yaşandığını belirtti. Avukat görüşmelerinin gizliliğinin sağlanmadığı da aktarıldı.
DEM Parti Urfa Milletvekili Dilan Kunt Ayan, 14 Ekim’de TBMM’de düzenlediği basın toplantısında cezaevlerinde tecrit, zorla tıbbi test, çıplak arama ve kötü muamele uygulamalarının yaşandığını söyledi. Ayan, Ankara Sincan Cezaevi’nde tutulan Kaos GL Yönetim Kurulu Üyesi Umut Derin’in tecrit altında tutulmaya devam ettiğini belirtti. Hak ihlallerinin yalnızca Sincan’la sınırlı olmadığını ifade eden Ayan, İzmir Şakran, Mersin ve Tarsus cezaevlerinden de benzer başvurular geldiğini aktardı.
Beş trans kadının ilk duruşması 12 Kasım’da
Ankara’da “Ailem Güvende” operasyonları kapsamında tutuklanan beş trans kadının ilk duruşması 12 Kasım’da görülecek. Sincan Kapalı Cezaevi’nde tutulan trans kadınların cinsiyet kimlikleri, haklarında hazırlanan iddianamede suçlama konusu haline getirildi.
Altı kentte eş zamanlı açıklama: “Her yer zindan, özgürlük istiyoruz!”
Operasyonların ardından LGBTİ+ örgütleri, hak savunucuları ve sivil toplum kuruluşlarının dayanışma çalışmaları da devam etti.
Özgürlük İstiyoruz Kampanya Grubu, 8 Ekim’de Ankara, Çanakkale, Diyarbakır, İstanbul, İzmir ve Mersin’de eş zamanlı basın açıklamaları düzenledi. Açıklamalarda LGBTİ+’lara yönelik tutuklamalara, cezaevlerindeki hak ihlallerine ve örgütlenme özgürlüğüne yönelik müdahalelere tepki gösterildi. “Her yer zindan, özgürlük istiyoruz!” çağrısıyla bir araya gelen hak savunucuları, LGBTİ+ tutsakların serbest bırakılmasını talep etti.
Kampanya Grubu, açıklamasında “Bizi yok saymak, silmek ve yalnızlaştırmak isteyenlere inat, varoluşumuzu kutluyor ve hep bir ağızdan haykırıyoruz: Vardık, varız, var olacağız!” ifadelerini kullandı.
Uluslararası Af Örgütü ve BM uzmanlarından serbest bırakma çağrısı
Operasyonlara yönelik tepkiler Türkiye ile sınırlı kalmadı. Uluslararası Af Örgütü, tutuklanan LGBTİ+ hak savunucuları için acil eylem çağrısı başlattı. Ankara Cumhuriyet Başsavcılığına hitaben hazırlanan dilekçe uluslararası imzaya açıldı.
14 Ekim’de ise Birleşmiş Milletler (BM) uzmanları, Türkiye’de LGBTİ+ örgütlerine ve insan hakları savunucularına yönelik baskılara ilişkin ortak açıklama yayımladı.
Uzmanlar, operasyonların derhal durdurulmasını ve meşru insan hakları çalışmaları nedeniyle tutuklananların serbest bırakılmasını istedi. BM uzmanları, LGBTİ+ örgütlerine yönelik cezai, idari ve mali tedbirlerin ifade, barışçıl toplanma ve örgütlenme özgürlüğünü kısıtladığını vurguladı.
Operasyonlar LGBTİ+ örgütlerinin çalışmalarını da etkiledi
Tutuklamalar ve erişim engelleri, LGBTİ+ örgütlerinin gündelik çalışmalarını da doğrudan etkiledi. HEVİ LGBTİ+ Derneği Yönetim Kurulu Başkanı Ameda Karakuzu, 14 Ekim’de bianet’in düzenlediği Hak Örgütleriyle Buluşmalar etkinliğinde operasyonların derneğin çalışmalarına etkilerini anlattı.
Dernekten ikisi yönetim, biri denetim kurulu üyesi olmak üzere üç kişinin tutuklandığını, üç kişinin ise soruşturma altında olduğunu belirten Karakuzu, danışanları yönlendirdikleri kurumlardan yanıt almakta güçlük çektiklerini söyledi.
Operasyonlarla birlikte LGBTİ+’ların hukuki, psikolojik ve sosyal destek alabildiği örgütlerin çalışmalarında da aksamalar yaşandı.
Bir ayı aşkın süre geçti, hukuki süreçler devam ediyor
12 Eylül’de başlayan operasyonların üzerinden bir aydan fazla zaman geçmesine ve henüz iddianameler hazırlanmamasına rağmen, ilk tutukluluk incelemelerinde birçok LGBTİ+ hak savunucusunun tutukluluğunun devamına karar verildi.
LGBTİ+ örgütleri, insan hakları savunucuları ve uluslararası kuruluşlar ise tutsakların serbest bırakılması, hak ihlallerinin sona erdirilmesi ve LGBTİ+ örgütlerinin çalışmalarını özgürce sürdürebilmesi yönündeki çağrılarını sürdürüyor.
Etiketler: insan hakları, kadın, medya, yaşam, nefret suçları, heteroseksizm, trans, ikili cinsiyet sistemi, lgbti, eşcinsellik, lezbiyen, gey, biseksüel, interseks
