18/11/2026 | Yazar: Kaos GL
29 Nisan İnisiyatifi’nin yayınladığı rapor, 12 Eylül’de başlayan operasyonların ardından trans kadınlara yönelik gözaltıları, idari yaptırımları ve cezaevlerindeki hak ihlallerini belgeliyor.
Fotoğraf: Fatoş Sarıkaya / csgorselarsiv.org
29 Nisan İnisiyatifi, “Translara Yönelik Operasyonlar, İdari Yaptırımlar ve Tutsaklık” başlıklı raporunu yayınladı. Rapor, 12 Eylül 2026’da başlayan “Ailem Güvende” operasyonlarının ardından trans kadınların ve seks işçilerinin maruz bırakıldığı gözaltıları, idari para cezalarını, konut mühürlemelerini ve cezaevlerindeki hak ihlallerini ele aldı.
Raporda, operasyonların ceza soruşturmalarıyla sınırlı kalmadığı; kolluk müdahaleleri, idari yaptırımlar ve barınma hakkına yönelik uygulamalarla birlikte trans kadınların gündelik yaşamını ve çalışma koşullarını etkilediği belirtildi.
Operasyonlarda yüzlerce kişi gözaltına alındı
Rapora göre, 12 Eylül’de 15 ilde başlayan operasyonlarda 17 Eylül’e kadar en az 109 kişi gözaltına alındı, 81 kişi tutuklandı. 23 Ekim’de yedi ilde düzenlenen operasyonlarda ise 48 kişi gözaltına alındı, 33 kişi tutuklandı. “Fuhuş” isnadıyla tutuklanan 19 kişiden 10’unun trans kadın olduğu belirtildi. İzmir’de 3-6 Kasım arasında gözaltına alınan 12 trans kadından altısı tutuklandı.
Soruşturmaların “fuhuş”, “müstehcenlik” ve “genel ahlak” gerekçeleriyle LGBTİ+ derneklerini, sosyal medya paylaşımlarını ve yaşam alanlarını hedef aldığı aktarıldı.
İstanbul’da ise 12 Eylül sonrasında en az 162 gözaltı veya karakola götürme olayı kaydedildi. Kolluğun “her gün 200 kişi” beyanından hareketle yapılan hesaplamada, bir haftalık toplamın 1.562’yi aşabileceği belirtildi. Raporda ayrıca gözaltına alınanların avukatlarıyla görüşmesinin 9,5 saat engellendiği, avukatlarına haber verilmeden zorla kan ve idrar testine götürüldükleri ve tutuklanan transların durumuna ilişkin bilgi eksikliğinin hukuki desteği zorlaştırdığı vurgulandı.
“Sokakta kesilen cezalar 1.800 TL’den 13.000 TL’ye çıkmış”
Rapora göre, seks işçisi trans kadınlara “çevreyi rahatsız etme” ve “emre aykırı davranış” gerekçeleriyle uygulanan idari para cezaları 1.800 TL’den 13.000 TL’ye yükseldi. Kolluğun, idari para cezası gerekçesiyle trans kadınları karakola götürdüğü ve saatlerce alıkoyduğu belirtilen raporda, bu işlemlerin usulüne uygun gözaltı olarak kaydedilmemesinin işkence ve kötü muamele iddialarının belgelenmesini zorlaştırdığı ifade edildi.
Seks işçisi trans kadınların müşteri şiddeti, gasp, haraç ve nefret saldırılarına ilişkin şikayetlerinin alınmadığı veya takipsizlikle sonuçlandığı belirtilerek “Devletin tanımadığı emek, devletin sağlamakla yükümlü olduğu güvencelerin de dışında bırakılmaktadır” değerlendirilmesine yer verildi.
Cezaevlerinde tecrit ve hormon tedavisine erişim engelleri
Raporda, tutuklanan transların Ankara, İzmir, Aydın, Mersin ve İstanbul’daki cezaevlerine dağıtıldığı belirtildi. Sincan Cezaevi’nde trans kadınların birlikte kalma taleplerinin reddedildiği, Şakran Cezaevi’nde iki trans kadının fiilen tecritte tutulduğu, hormon tedavisi ve sağlık hizmetlerine erişimin geciktirildiği aktarıldı.
Raporda ayrıca, trans kadınların yaşadığı bir evin 2024 yılında mühürlendiği, işlemin mahkeme kararıyla iptal edildiği ancak aynı evin Kasım 2026’da yeniden mühürlendiği belirtildi.
“Ortak savunma, seks işçisi transların mücadelesini sahiplenmekle mümkündür”
29 Nisan İnisiyatifi, raporun öneriler bölümünde hak ihlallerinin belgelenmesi ve hukuki süreçlerin izlenmesi için kalıcı bir saha koordinasyonu kurulması gerektiğini vurguladı:
“Öncelikli ihtiyaç kalıcı bir kayıt ve takip yapısıdır. Bilgi kişilerden ve tekil emekten bağımsız biçimde tutulabilmeli, anonimleştirme ilkeleriyle kayda geçmeli, başvuru, delil ve hukuki takip kesintiye uğramadan sürdürülebilmelidir.”
Raporda, kriz anlarında avukat desteğine erişimin sağlanması, hukuki dayanağı bulunmayan alıkoymaların ve konut mühürlemelerinin durdurulması, trans mahpusların hormon tedavisi dahil sağlık hizmetlerine kesintisiz erişiminin güvence altına alınması istendi.
LGBTİ+ hak savunuculuğunun “fuhuş” isnadından ayrıştırılmasının seks işçisi trans kadınları görünmezleştirdiğine de dikkat çekilen raporda “Ortak savunma, seks işçisi transların yıllardır verdiği emeği ve mücadeleyi sahiplenen, onların sözünü ve öz örgütlenmesini büyüten bir dayanışmayla mümkündür” denildi.
Raporun tamamına ulaşmak için tıklayın
Etiketler: insan hakları, kadın, medya, yaşam, nefret suçları, heteroseksizm, trans, ikili cinsiyet sistemi, lgbti, eşcinsellik, lezbiyen, gey, biseksüel, interseks
.jpg)