21/11/2026 | Yazar: Kaos GL
20 Kasım Nefret Suçu Mağduru Transları Anma Günü'nde birçok kentte anmalar düzenlenirken Adana'da dokuz kişi gözaltına alındı, İstanbul ve İzmir'de etkinliklere polis engeli geldi. SPoD davasında iki hak savunucusu tahliye edildi.
20 Kasım Nefret Suçu Mağduru Transları Anma Günü, bu hafta LGBTİ+ gündeminin merkezindeydi. Türkiye'nin farklı kentlerinde trans cinayetlerine, nefret suçlarına ve ayrımcılığa karşı açıklamalar yapılırken 70'i aşkın kurum ortak bir metin yayınladı. Ancak anma etkinlikleri polis müdahaleleri ve yasaklarla da karşılaştı. Adana'da dokuz kişi gözaltına alınırken İstanbul'da öldürülen translar için lokma dağıtılması, İzmir'de ise “LGBTİ+” yazılı döviz açılması engellendi. Haftanın diğer gelişmeleri arasında Anayasa Mahkemesi'nin seks işçiliğine ilişkin kararına yönelik tepkiler, İstanbul Bilgi Üniversitesi'nde öğrenci kulüplerinin faaliyetlerinin askıya alınması ve SPoD davasındaki tahliye kararları vardı.
20 Kasım anmaları: “Öldürülenleri unutmadık”
20 Kasım dolayısıyla 70'i aşkın kurum ortak bir açıklama yayımlayarak transların yaşam hakkına, nefret suçlarına ve ayrımcılığa dikkat çekti. “Biz kırıntıları değil, hayatın kendisini istiyoruz” diyen kurumlar, transların yalnızca hayatta kalmak değil, eşit ve özgür bir yaşam sürmek istediğini vurguladı.
Ortak açıklamanın yanı sıra Ankara, İstanbul ve Mersin'de de transları anmak ve yaşam hakkı taleplerini dile getirmek için etkinlikler düzenlendi. Ankara'da LGBTİ+’lar, nefret cinayetlerinde yaşamını yitiren transları anmak için yürüdü. “Öldürülenleri unutmadık, yaşayanları yalnız bırakmayacağız” mesajının öne çıktığı yürüyüşte, trans cinayetlerinin unutulmaması ve transların yaşam hakkının korunması çağrısı yapıldı.
ODTÜ'de de 20 Kasım dolayısıyla bir açıklama yapıldı. “Bize alışacaksınız, translarla eşitleneceksiniz” diyen öğrenciler, üniversitelerde transların karşı karşıya kaldığı ayrımcılığa dikkat çekerek eşit ve güvenli bir eğitim ortamı talebini dile getirdi.
İstanbul Beşiktaş'ta düzenlenen anmada ise “Özgürce yaşadığımız bir hayatın tamamını istiyoruz” mesajı öne çıktı. Anmaya katılanlar, transların yaşamın bütün alanlarında eşit haklara sahip olmasının önemini vurguladı.
Mersin Kadın Platformu da 20 Kasım dolayısıyla yaptığı açıklamada, “Trans cinayetleri de kadın cinayetleri gibi politiktir” dedi. Platform, transların maruz kaldığı şiddetin toplumsal cinsiyet eşitsizliği ve ayrımcılık politikalarından bağımsız değerlendirilemeyeceğini belirtti.
Anmalara polis müdahaleleri ve dijital sansür
20 Kasım'da birçok kentte anma etkinlikleri düzenlenirken bazı kentlerde polis müdahaleleri yaşandı. Adana Kadın Platformu'nun Gazipaşa Çocuk Parkı'nda yapmak istediği basın açıklaması polis tarafından engellendi. Adana Valiliği'nin 19-21 Kasım tarihlerini kapsayan yasaklama kararının tebliğ edilmesinin ardından slogan atan kadınlara polis müdahale etti. Bazı kadınların yerde sürüklendiği müdahalede dokuz kişi gözaltına alındı.
İstanbul'da ise İstanbul Trans Onur Haftası Komitesi'nin öldürülen translar anısına Şişli Camii önünde düzenlediği lokma dağıtımına polis engel oldu. Komite üyeleri bir süre lokma dağıttıktan sonra polis, etkinliğin devam etmesine izin vermedi.
İzmir'de de İzmir Barosu'nun 20 Kasım dolayısıyla düzenlediği basın açıklamasında polis, üzerinde “LGBTİ+” yazan dövizin açılmasına izin vermedi. Engelleme girişimine rağmen yapılan açıklamada transların yaşam, barınma, eğitim, sağlık ve çalışma haklarına erişimde karşılaştığı sorunlar gündeme getirildi.
Anma etkinliklerine yönelik müdahalelerin yanı sıra LGBTİ+ örgütlerinin dijital alandaki faaliyetlerine de yeni kısıtlamalar getirildi. Siber Güvenlik Başkanlığı, 20 Kasım'dan bir gün önce Trans Pride, İstanbul Pride, Ankara Pride, İzmir Pride, Renkli Güvercin LGBTİ+ İnisiyatifi ve Lambdaistanbul'un sosyal medya hesaplarına erişim engeli getirdi.
Kararlar, 12 Eylül'de başlayan “Ailem Güvende” operasyonlarının ardından LGBTİ+ örgütlerinin internet sitelerine ve sosyal medya hesaplarına getirilen erişim engellerinin devamı niteliğindeydi. Böylece transların anma etkinliklerini duyurdukları ve dayanışma çağrıları yaptıkları dijital kanallar da kısıtlamalarla karşılaştı.
Hafızayı yaşatmak: Trans Anıt ve Dilek İnce ödülleri
Anma etkinlikleri sırasında yaşamını yitiren transların hafızasını yaşatmaya yönelik çalışmalar da gündemdeydi. 29 Nisan İnisiyatifi, 20 Kasım'da “Trans Anıt” adlı dijital anma alanını yayınladı. Çalışma, öldürülen, intihara sürüklenen veya sağlık hizmetlerine erişemediği için yaşamını yitiren transların anılarını yaşatmayı amaçlıyor.
20 Kasım kapsamında Pembe Hayat Derneği tarafından verilen Dilek İnce Nefret Suçlarıyla Mücadele Onur Ödülleri'nin bu yılki sahipleri, NATO operasyonları kapsamında tutuklanan ve ardından tahliye edilen Duru, tutsak trans aktivist Umut Derin ve sosyolog Eylem Çağdaş oldu.
Üniversitelerde öğrenci kulüplerinin faaliyetleri askıya alındı
LGBTİ+ örgütlerinin ifade ve örgütlenme özgürlüğüne yönelik kısıtlamalar sürerken üniversitelerde de benzer tartışmalar gündeme geldi. İstanbul Bilgi Üniversitesi, LGBTİ+ öğrenci kulübü Bilgi Gökkuşağı'nın faaliyetlerini askıya aldı. Türkiye'deki en eski LGBTİ+ öğrenci örgütlenmelerinden biri olan Bilgi Gökkuşağı, üniversitede LGBTİ+ öğrencilerin dayanışma ve görünürlük çalışmalarını yürütüyordu.
Aynı üniversitede Kadın Çalışmaları Kulübü'nün faaliyetleri de bir yıl süreyle askıya alındı. 112 aktif üyesi bulunan kulüp, kararın resmi olarak duyurulmamış bir yönerge maddesine dayandırıldığını ve kendilerine Rektörlük onayının sunulmadığını belirtti. İki öğrenci kulübünün faaliyetlerinin askıya alınması, LGBTİ+ ve kadın örgütlerinin karşı karşıya kaldığı örgütlenme özgürlüğü tartışmalarını üniversite kampüslerine de taşıdı.
Yargı gündemi: Seks işçiliği kararı ve SPoD davasında tahliye
Haftanın yargı gündeminde ise Anayasa Mahkemesi'nin seks işçiliğine ilişkin kararı vardı. AYM, 17 Kasım'da Resmi Gazete'de yayımlanan kararıyla Umumi Hıfzıssıhha Kanunu'nun seks işçiliğinin devlet denetimi altında düzenlenmesine ilişkin hükmünü iptal etti. Mahkeme, devlet gözetimi ve denetimi altında yürütülen seks işçiliğinin insan onuruyla bağdaşmadığı değerlendirmesinde bulundu.
Karara tepki gösteren LGBTİ+ dernekleri “Onurumuz da, Emeğimiz de, Bedenimiz de Bizim!” başlıklı ortak açıklama yayınladı. Dernekler, seks işçiliği ile insan ticareti ve zorla çalıştırmanın birbirinden ayrılması gerektiğini belirterek “Hiçbir meslek diğerinden daha az onurlu değildir” dedi.
Derneklere yönelik yargılamaların sürdüğü haftada bir tahliye haberi de SPoD davasından geldi. 12 Eylül'de başlayan “Ailem Güvende” operasyonları kapsamında dört kurucusunun cezalandırılması ve derneğin kapatılması talebiyle açılan davanın ilk duruşması, 18 Kasım'da İstanbul Çağlayan Adliyesi 27. Asliye Ceza Mahkemesi'nde görüldü.
Savcılığın tutukluluğun devamı yönündeki talebine rağmen mahkeme, iki hak savunucusunun tahliyesine ve diğer iki sanık hakkındaki adli kontrol tedbirlerinin kaldırılmasına karar verdi. Derneğin feshi talebi hakkında ise karar verilmedi. Davanın bir sonraki duruşması 12 Şubat 2027'de görülecek.
Etiketler: insan hakları, kadın, medya, yaşam, nefret suçları, heteroseksizm, trans, ikili cinsiyet sistemi, lgbti, eşcinsellik, lezbiyen, gey, biseksüel, interseks
.jpg)